Montaigne over uitstel: de filosofische wortels van essay 2.4
Stel je voor: een man zit aan een zware eikenhouten schrijftafel in een torentje boven de binnenplaats van zijn landgoed in de Dordogne. Het is ergens rond 1580. Michel de Montaigne bladert door een versleten uitgave van Plutarchus, onderstreept passages met inkt en mompelt iets over generaals die hun beslissingen uitstelden tot het te laat was. In die ogenschijnlijk terloopse notitiemomenten ontstond een essay dat tot op de dag van vandaag resoneert met iedereen die worstelt met de neiging om zaken uit te stellen. Maar welke denkers en tradities fluisterden Montaigne eigenlijk in het oor toen hij dit korte maar krachtige essay schreef? Plutarchus als vonk en vertrekpunt Het vierde essay uit het tweede boek van de Essays draagt als kern een waarschuwing: wie steeds uitstelt, verliest uiteindelijk de greep op zijn eigen lot. Montaigne putte hiervoor rijkelijk uit het werk van Plutarchus, de Griekse biograaf en moraalfilosoof uit de eerste eeuw. Plutarchus’ Levens van doorluchtige Grieken en Romeinen bood Montaigne een schatkamer van historische voorbeelden waarin besluiteloosheid en dralen rampzalige gevolgen hadden. Waar Plutarchus zijn lezers confronteerde met veldheren die door aarzeling veldslagen verloren, zag Montaigne een universeel menselijk patroon: de neiging om het ongemak van het handelen te […]