Vrijmetselarij - Waarom de Orde der Verlichten werd verboden en verdween
Illuminati

Waarom de Orde der Verlichten werd verboden en verdween

Op 2 maart 1785 vaardigde keurvorst Karel Theodoor van Beieren een definitief edict uit dat alle geheime genootschappen in zijn gebieden verbood. Het was het doodvonnis voor een organisatie die amper negen jaar had bestaan, maar die tot op de dag van vandaag de verbeelding prikkelt: de Orde der Verlichten, in 1776 opgericht door Adam Weishaupt in het Beierse Ingolstadt. Wat maakte dit genootschap zo bedreigend voor de machthebbers van de achttiende eeuw? En wat verbindt hun spirituele zoektocht met de vrijmetselarij van toen en nu? Een professor met een verlichtingsdroom Adam Weishaupt was in 1776 een 28-jarige professor in het canoniek recht aan de Universiteit van Ingolstadt. Gefrustreerd door de dominantie van de jezuïetenorde over het academische leven, en geïnspireerd door verlichtingsdenkers als Voltaire, Jean-Jacques Rousseau en Baron d’Holbach, besloot hij een genootschap op te richten dat de rede, de morele zelfverbetering en de verdraagzaamheid centraal stelde. Hij noemde het de Orde der Perfectibelen, een naam die hij al snel wijzigde in de Orde der Verlichten. Weishaupt ontwierp een hiërarchisch gradenstelsel dat doet denken aan de structuur van de vrijmetselarij, met inwijdingsrituelen die de kandidaat stap voor stap dieper in de filosofie van het genootschap brachten. Dit was geen […]

Vrijmetselarij - De Beierse Verlichten: Adam Weishaupt en het licht van 1776
Illuminati

De Beierse Verlichten: Adam Weishaupt en het licht van 1776

Op de avond van 1 mei 1776 verzamelde een kleine groep studenten zich in het Beierse Ingolstadt. Onder leiding van de vijfentwintigjarige hoogleraar Adam Weishaupt stichtten zij een genootschap dat de loop van de Europese Verlichting zou beïnvloeden, maar vooral een onuitwisbare stempel zou drukken op de westerse verbeelding. De Orde der Verlichten was een kind van haar tijd, voortgekomen uit dezelfde geest van rede en spirituele zelfontplooiing die ook de vrijmetselarij bezielde. Wat staat historisch vast over deze beweging, en waar begint de mythevorming? Het ontstekingspunt: Ingolstadt 1776 Adam Weishaupt werd geboren in 1748 in Ingolstadt, een stad waar de jezuïetenorde grote invloed uitoefende op het onderwijs. Na de opheffing van de jezuïetenorde in 1773 werd de jonge Weishaupt hoogleraar kerkelijk recht aan de universiteit, als eerste niet-jezuïet in die positie. Dit feit is belangrijk om te begrijpen: Weishaupt groeide op in een intellectueel klimaat van strijd tussen religieuze autoriteit en verlichtingsidealen. De stichting van de Orde der Verlichten op 1 mei 1776 was geen spontane ingeving. Weishaupt had jarenlang de filosofen van de Verlichting bestudeerd: de werken van Voltaire, Jean-Jacques Rousseau en de encyclopedisten resoneerden door zijn gedachten. Hij zocht een vorm waarin morele zelfverbetering, kritisch denken en […]