innerlijke oprechtheid

Wat betekent het eigenlijk om te bidden? Is een gebed een formule die je opzegt, of moet het iets weerspiegelen van wie je werkelijk bent? Michel de Montaigne stelde die vraag al in de zestiende eeuw, en zijn antwoord is verrassend actueel. In essay 56 van het eerste boek van De Essays, getiteld ‘Over gebeden’, onderzoekt hij de spanning tussen uiterlijk vertoon en innerlijke oprechtheid. Een thema dat ook binnen de vrijmetselarij een centrale plaats inneemt. Waar gaat dit essay eigenlijk over? In ‘Over gebeden’ richt Montaigne zich op een ogenschijnlijk eenvoudig onderwerp: het gebed, en dan met name het Onzevader. Maar zoals zo vaak bij Montaigne is de oppervlakte bedrieglijk. Het essay is geen theologisch traktaat, maar een moraalfilosofische verkenning. De kernvraag die hij stelt is deze: heeft een gebed waarde als het niet vergezeld gaat van een oprecht innerlijk leven? Montaigne betoogt dat bidden zonder je gedrag te verbeteren een vorm van huichelarij is. Je kunt God niet aanroepen met dezelfde lippen waarmee je zojuist hebt gelogen of gevloekt. Montaigne schrijft dit essay in een tijd van grote religieuze spanningen. De godsdienstoorlogen verscheuren Frankrijk, en hij ziet hoe beide kampen, zowel katholiek als protestant, God aanroepen om hun […]