Montaigne over morgen te doen: uitstelgedrag als filosofie
Wat als de grootste vijand van de mens niet onwetendheid is, niet wreedheid, maar het eenvoudige woord ‘morgen’? Michel de Montaigne stelt in zijn korte maar snijdende essay ‘Over morgen te doen’ een vraag die vier eeuwen later niets aan scherpte heeft verloren: waarom stellen wij uit wat vandaag kan worden gedaan, terwijl wij weten dat morgen ons niet is beloofd? Dit vierde essay uit het tweede boek van de ‘Essais’ raakt aan een thema dat ook in de vrijmetselarij een centrale plaats inneemt: de plicht om bewust en handelend in het heden te staan. De kern van het essay: het gevaar van uitstel Michel de Montaigne opent zijn betoog met een schijnbaar bescheiden bekentenis. Hij erkent dat hij zelf niet vrij is van de neiging om zaken vooruit te schuiven. Die eerlijkheid is kenmerkend voor zijn methode: door het eigen falen bloot te leggen, nodigt hij de lezer uit tot zelfonderzoek. Maar achter die persoonlijke toon schuilt een serieuzere stelling. Uitstelgedrag is volgens Montaigne niet slechts een onschuldige karakterzwakte. Het is een vorm van zelfbedrog die ons vervreemdt van de werkelijkheid. Wie voortdurend uitstelt, leeft niet in het heden maar in een denkbeeldige toekomst die wellicht nooit komt. Montaigne […]