Montaigne over ijdele listen: samenvatting van essay 54
Misschien herken je het wel: een plan dat op papier ingenieus lijkt, maar dat in de praktijk als een kaartenhuis ineenstort. Je had alles bedacht, alle stappen uitgetekend, en toch liep het anders dan verwacht. Michel de Montaigne schreef in de zestiende eeuw een kort maar treffend essay over precies dit verschijnsel. In ‘Over ijdele listen’ onderzoekt hij waarom slimme trucjes en al te gekunstelde strategieën vaak gedoemd zijn te mislukken. Het is een essay dat je uitnodigt om eerlijk naar je eigen plannen te kijken, en om je af te vragen: wanneer wordt slimheid eigenlijk zelfbedrog? Waar gaat dit essay over? In Boek 1, Essay 54 van zijn beroemde ‘Essays’ richt Michel de Montaigne zijn blik op kriegslisten, strategische trucs en vernuftige plannen die in de praktijk averechts uitpakken. Het Franse woord dat hij gebruikt, ‘subtilités’, verwijst naar de verfijnde slimmigheden die mensen bedenken om een voordeel te behalen, vooral in oorlog en politiek. Montaigne betoogt dat zulke listen vaak zo ingewikkeld zijn dat ze hun eigen doel voorbijschieten. De uitvoerder raakt verstrikt in zijn eigen web van bedrog, en het resultaat is precies het tegenovergestelde van wat hij beoogde. Het essay is relatief kort vergeleken met sommige van […]