Montaigne over moed en menselijkheid
In het openingshoofdstuk van zijn Essais laat Michel de Montaigne meteen zien wat voor denker hij is. Hij geeft geen regels, geen lessen en geen moraal. Hij kijkt. Hij vergelijkt. En hij laat de lezer zelf nadenken. Zijn centrale idee is eenvoudig en tegelijk ontregelend: totaal verschillende houdingen kunnen soms hetzelfde resultaat opleveren. Nederigheid kan werken. Onverschrokken moed ook. Maar net zo vaak werkt geen van beide. Daarmee zet Montaigne de toon. Wie zoekt naar vaste antwoorden, is bij hem aan het verkeerde adres. Geen vaste formule voor juist handelen Montaigne beschrijft situaties waarin mensen genade proberen te krijgen van een overwinnaar. De ene keer door te smeken en zich te onderwerpen. De andere keer door fier te blijven staan en geen zwakte te tonen. Soms leidt dat tot mededogen. Soms tot respect. Soms tot extra wreedheid. Zijn punt is helder: menselijk gedrag laat zich niet vangen in vaste regels. Wat de ene raakt, irriteert de ander. Wat vandaag bewondering oproept, wekt morgen jaloezie. Voor wie geïnteresseerd is in vrijmetselarij is dit herkenbaar. Vrijmetselarij belooft geen pasklare antwoorden, maar leert omgaan met complexiteit. Niet door te oordelen, maar door te begrijpen. Medelijden en bewondering Opvallend is hoe open Montaigne over […]
